W dniach 18-22 maja 2026 roku przedstawiciele Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji (WZK) z województwa podlaskiego oraz pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku wzięli udział w kolejnym inspirującym wyjeździe studyjnym – tym razem celem była malownicza Nicea. Podczas intensywnego pobytu we Francji szczegółowo przyjrzeliśmy się tamtejszemu systemowi kształcenia dualnego, mechanizmom uczenia się przez całe życie (Lifelong Learning) oraz ścisłej współpracy szkół z lokalnymi pracodawcami.
Poznaliśmy główne założenia francuskiego systemu edukacji oraz zakorzenioną tam ideę uczenia się przez całe życie.
Wizytę rozpoczęliśmy od rozmów z kierownictwem renomowanej szkoły hotelarskiej Jeanne et Paul Augier oraz CMQe TIH (Campus des Métiers et des Qualifications d’Excellence Tourisme International Hôtellerie). Następnie zwiedziliśmy infrastrukturę szkoły: laboratoria kulinarne (np. przeznaczone dla przyszłych sommelierów), sale lekcyjne, bar oraz restauracje szkoleniowe, w których uczniowie serwowali posiłki klientom z zewnątrz. W programie wizyty znalazł się również posiłek w restauracji treningowej, przygotowany i serwowany przez uczniów pod opieką nauczycieli praktycznej nauki zawodu.
Popołudniowa sesja ekspercka pozwoliła nam zgłębić temat praktyk zawodowych, kształcenia ustawicznego oraz międzynarodowej mobilności uczniów. W dyskusji wział udział dyrektor UMIH (Związku Zawodów i Przemysłu Hotelarskiego). UMIH działa jako kluczowy pośrednik: monitoruje niedobory kadrowe w branży HCR (hotelarstwo, gastronomia, catering) i pomaga dostosować programy nauczania w szkołach do realiów rynkowych. Towarzyszył nam również doradca ds. kształcenia zawodowego (CFP) ze stowarzyszenia GIP FIPAN. To instytucja, która działa niczym „inżynier szkoleń” – analizuje potrzeby firm, projektuje elastyczne kursy modułowe dla dorosłych i pozyskuje finansowanie na ich realizację.
Odwiedziliśmy także lokalnego pracodawcę – L’Hôtel West End Nice – obiekt położony przy słynnej Promenadzie Anglików, gdzie zaprezentowano nam pokoje treningowe dla uczniów oraz przedstawiono standardy współpracy ze szkołami.
Kolejnego dnia odwiedziliśmy szkołę Lycée Technique et Professionnel Don Bosco – wieloprofilowy ośrodek edukacyjny z certyfikatem „Lycée des métiers”, oferujący kształcenie zawodowe w zróżnicowanych dziedzinach, takich jak mechanika pojazdowa, przemysł graficzny, elektrotechnika oraz stolarstwo. Warto podkreślić, że Collège des métiers to specjalna ścieżka edukacyjna w ramach Liceum Zawodowego (Lycée Professionnel) Don Bosco w Nicei, skierowana do uczniów klas czwartych i trzecich (odpowiedników ostatnich klas polskiej szkoły podstawowej). Obejmuje dwie klasy czwarte o profilu odkrywania ścieżki zawodowej oraz pięć klas trzecich przygotowujących do zawodu.
Tutejsi nauczyciele mówią, że została ona stworzona, aby pomóc młodzieży odzyskać pewność siebie. Cel ten realizowany jest poprzez pracę w mniej licznych grupach, wolniejsze tempo nauki oraz wymagania dostosowane do możliwości uczniów. Mimo profilu zawodowego nauka zachowuje charakter szkolny i kończy się egzaminem państwowym na Diplôme National du Brevet (seria zawodowa) pod koniec trzeciej klasy. Uczniowie mają możliwość poznawania różnych zawodów bezpośrednio w warsztatach Liceum Zawodowego oraz poprzez doświadczenia w firmach, co pozwala im świadomie zaplanować dalszą ścieżkę kształcenia. W tej placówce, podobnie jak w odwiedzonej szkole hotelarskiej, edukacja opiera się na bliskiej współpracy z rozległą siecią partnerów biznesowych, co pozwala na bieżące dostosowywanie programów do ewolucji technologicznej i potrzeb rynku pracy, zapewniając uczniom płynne przejście do życia zawodowego.
Na zakończenie programu edukacyjnego udaliśmy się na Uniwersytet Côte d’Azur (Campus Saint Jean d’Angely). Spotkanie to uświadomiło nam, że we Francji kształcenie zawodowe i system dualny płynnie przenikają się także z sektorem szkolnictwa wyższego. Uczelnie nie odcinają się od rynku, lecz aktywnie z nim współpracują, współtworząc ofertę dla studentów. Niezastąpione są w tym względzie specjalne platformy internetowe, umożliwiające monitorowanie losów absolwentów, a także bieżące dostosowywanie oferty edukacyjnej do potrzeb rynku.
Co zabieramy ze sobą z Nicei?
Wizyta na Lazurowym Wybrzeżu udowodniła nam, że kluczem do sukcesu nowoczesnego kształcenia zawodowego jest brak barier i ścisłe partnerstwo. Francuski model pokazuje, że szkoła, instytucje publiczne na poziomie lokalnym, regionalnym i centralnym, związki branżowe i pracodawcy mogą mówić jednym głosem i wspólnie projektować ścieżki rozwoju dla uczniów oraz dorosłych. Doświadczenia te stanowią dla Województwa Podlaskiego źródło inspiracji do dalszego rozwijania regionalnego systemu edukacji zawodowej.
Przedsięwzięcie zostało zrealizowane w ramach projektu Województwa Podlaskiego „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych” finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
