W czwartek 7 maja 2026 r. w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Białymstoku odbyło się XIV posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji (WZK), działającego w ramach projektu dotyczącego budowy systemu koordynacji działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie w województwie podlaskim. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli instytucji edukacyjnych, rynku pracy, organizacji branżowych oraz członków zespołu koordynacyjnego.
W centrum dyskusji tym razem znalazły się przede wszystkim: rozwój doradztwa zawodowego, współpraca między edukacją a rynkiem pracy oraz znaczenie kompetencji miękkich w nowoczesnym systemie kształcenia.
Nowe zadania Wojewódzkich Zespołów Koordynacji
Posiedzenie otworzył wiceprzewodniczący WZK Hubert Ostapowicz, który zwrócił uwagę na nowe umocowanie prawne wojewódzkich zespołów koordynacji ds. polityki umiejętności. Zgodnie z nową ustawą od lipca br. zespoły będą wspierać samorządy w podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji i rozwoju kompetencji, a także opiniować zasadność uruchamiania kształcenia w konkretnych zawodach z uwzględnieniem potrzeb regionalnego rynku pracy.
Podsumowanie działalności Podlaskiej Sieci Rozwoju Kształcenia i Sieci Doradztwa Zawodowego
Jednym z głównych punktów spotkania było podsumowanie działalności Podlaskiej Sieci Rozwoju Kształcenia (PSRK) oraz Sieci Doradztwa Zawodowego (SDZ). Profesor Bogusław Plawgo – Koordynator Wojewódzki ds. sieci PSRK i SDZ przedstawił efekty pracy obu sieci oraz rekomendacje wypracowane podczas licznych spotkań i konsultacji.
Do obu sieci przystąpiło łącznie blisko 250 instytucji – od szkół i uczelni, przez poradnie i organizacje pozarządowe, po przedsiębiorstwa i instytucje rynku pracy. W spotkaniach uczestniczyło łącznie ponad 1400 osób, co – jak podkreślano – pokazuje rosnące zainteresowanie budowaniem trwałej współpracy wokół edukacji i kompetencji przyszłości.
Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się między innymi:
- lepsze dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy,
- zwiększenie znaczenia kompetencji miękkich w procesie kształcenia,
- rozwój aktywizujących metod nauczania,
- dostosowanie szkół do pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych,
- opracowanie regionalnych rozwiązań dotyczących bezpiecznego i etycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji.
Dużo miejsca poświęcono również przyszłości sieci. Uczestnicy dyskusji podkreślali potrzebę kontynuowania współpracy pomiędzy szkołami, uczelniami, pracodawcami i instytucjami rynku pracy także po zakończeniu projektu finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy.
Doradztwo zawodowe wymaga wzmocnienia
Istotną część obrad poświęcono doradztwu zawodowemu, szczególnie na poziomie szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Uczestnicy zgodnie wskazywali, że samo funkcjonowanie doradztwa zawodowego nie jest wystarczające – konieczne jest przede wszystkim podnoszenie jego jakości i skuteczności tak, aby realnie wspierało młodych ludzi w podejmowaniu trafnych decyzji edukacyjnych i zawodowych.
Wśród rekomendacji wypracowanych przez Sieć Doradztwa Zawodowego znalazły się m.in.:
- rozwój indywidualnych konsultacji doradczych,
- tworzenie nowoczesnych przestrzeni edukacyjno-symulacyjnych,
- budowa regionalnego systemu wsparcia dla doradców zawodowych,
- zapewnienie dostępu do aktualnych danych o rynku pracy,
- rozwój sieci współpracy i systemu szkoleń dla doradców.
Zapowiedziano również nowe przedsięwzięcie projektowe Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku dotyczące wsparcia doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego, współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
FlexiLAB – przestrzeń rozwijania kompetencji
Kolejna część spotkania została poświęcona prezentacji modelu FlexiLAB – pilotażowego rozwiązania wspierającego rozwój kompetencji transwersalnych w szkołach. O modelu szerzej opowiedział Michał Skarzyński – koordynator sieci SDZ, będący jednocześnie członkiem WZK. FlexiLAB to nowoczesna, specjalnie zaprojektowana przestrzeń edukacyjna umożliwiająca rozwijanie kompetencji potrzebnych w dynamicznie zmieniającym się świecie edukacji i pracy. Przestrzeń ta ma być podzielona na kilka stref:
- przestrzeń kreatywnej współpracy wspierającą pracę zespołową i aktywne uczestnictwo,
- strefę wyciszenia pomagającą redukować stres i nadmiar bodźców, szczególnie istotną dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
- przestrzeń diagnostyczno-doradczą umożliwiającą ocenę kompetencji i prowadzenie działań z zakresu doradztwa zawodowego.
Laboratorium „FlexiLAB”, jak sama nazwa wskazuje, to swoiste współczesne laboratorium, sprzyjające zdobywaniu doświadczeń, pracy zespołowej oraz rozwijaniu odporności na zmiany społeczne i gospodarcze. Jak podkreślił Michał Skarzyński, użyte w nazwie pojęcie „flexi” oznacza elastyczność, rozumianą jako uniwersalną kompetencję ułatwiającą funkcjonowanie w zmieniającym się środowisku. Obejmuje ona dziewięć kompetencji bazowych: przedsiębiorczość, proinnowacyjność i kreatywność, proaktywność, współpraca w zespole, pomaganie innym, wrażliwość i odpowiedzialność, krytyczne myślenie, planowanie działań, radzenie sobie ze stresem. Wszystkie te kompetencje będą oceniane i rozwijane nowymi metodami zapewnionymi przez wyposażenie FlexiLAB.
Tym, co wyróżnia ten model, jest odejście od tradycyjnych metod oceniania kompetencji miękkich. Kompetencji nie można bowiem oceniać deklaratywnie w kwestionariuszach i testach, ani – tak jak umiejętności – w konkretnym zadaniu praktycznym. Ponieważ zawiera ona komponent postawy, można ją obserwować „nie wprost” – w sytuacjach zadaniowych, które nie dotyczą bezpośrednio ocenianej kompetencji: w zabawie, w zadaniu problemowym dotyczącym tematycznie innego, pozornie niezwiązanego aspektu. Zamiast testów i ankiet wykorzystywane mają być więc aktywne metody edukacyjne, takie jak grywalizacja, zadania problemowe czy symulacje środowiska pracy, co pozwoli obserwować kompetencje uczniów w praktycznym działaniu.
Jak zaznaczył Michał Skarzyński, celem tego rozwiązania jest nie tylko rozwijanie kompetencji miękkich, ale również tworzenie środowiska wrażliwego na różnorodność uczniów i ich indywidualne predyspozycje. Do udziału w pilotażu wybrano 24 szkoły reprezentujące wszystkie powiaty województwa podlaskiego. Już wkrótce model będzie wdrażany w poszczególnych placówkach.
Jednogłośne przyjęcie uchwały
Podczas posiedzenia członkowie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji jednogłośnie przyjęli uchwałę dotyczącą rekomendacji w zakresie wzmocnienia doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych.
We wcześniejszych licznych dyskusjach zwracano uwagę między innymi na potrzebę zwiększenia liczby godzin doradztwa zawodowego, podnoszenia kompetencji osób prowadzących zajęcia oraz większego zaangażowania rodziców w proces podejmowania decyzji edukacyjnych przez uczniów. Przyjęta uchwała została przekazana do Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Edukacja bliżej potrzeb rynku pracy
XIV posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji pokazało, że budowa nowoczesnego systemu edukacji wymaga ścisłej współpracy szkół, uczelni, pracodawców i instytucji publicznych. Coraz większego znaczenia nabierają dziś nie tylko kwalifikacje zawodowe, lecz także kompetencje miękkie, elastyczność oraz umiejętność funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się świecie pracy.
Wypracowane rekomendacje i planowane działania mają wspierać tworzenie spójnego regionalnego systemu rozwoju kompetencji, odpowiadającego zarówno na potrzeby mieszkańców województwa podlaskiego, jak i wyzwania współczesnego rynku pracy.
Wojewódzki Zespół Koordynacji działa w ramach projektu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie”, realizowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, którego celem jest budowanie spójnego systemu koordynacji działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie.
