W dniach 8-11 grudnia br. odwiedziliśmy Kraków – stolicę Małopolski – aby z bliska przyjrzeć się rozwiązaniom wdrażanym w regionie w obszarze uczenia się przez całe życie (Lifelong Learning – LLL). Wizyta studyjna pozwoliła nam poznać działania instytucji publicznych, uczelni wyższych, organizacji społecznych oraz podmiotów wspierających przedsiębiorczość, które wspólnie tworzą spójny system rozwoju kompetencji mieszkańców regionu.
Wsparcie przedsiębiorczości i kompetencji – Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego
Pierwszym punktem programu była wizyta w Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego (MARR) – instytucji z ponad 30-letnim doświadczeniem w rozwoju gospodarczym regionu. MARR konsekwentnie wspiera przedsiębiorczość, oferując przedsiębiorcom i instytucjom szeroki wachlarz programów doradczych, szkoleniowych i finansowych, w tym projektów realizowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
Podczas spotkania podkreślono, że kluczem do sukcesu biznesowego są nie tylko środki finansowe, ale przede wszystkim wiedza i kompetencje. To właśnie dlatego MARR rozwija działania szkoleniowe i doradcze, co trafnie oddaje hasło Agencji:
„Wspierając przedsiębiorczość, rozwijamy, integrujemy i promujemy Małopolskę”.
Klaster Zabłocie Space – przestrzeń współpracy i innowacji
Tego samego dnia odwiedziliśmy Klaster Zabłocie Space – nowoczesną przestrzeń współpracy administracji publicznej, nauki, biznesu i sektora społecznego. O idei Klastra opowiedziała Katarzyna Wysocka, koordynatorka ds. Klastra Zabłocie. Przestrzeń została podzielona na cztery strefy: Przedsiębiorczości, Kreatywności, Innowacji Społecznych oraz Miejską. Klaster realizuje ideę smart city, łącząc edukację, technologię, przedsiębiorczość i aktywność społeczną. To przestrzeń, która zapewnia warunki do pracy, nauki czy nawet spędzania czasu wolnego, w celu integracji różnorodnych środowisk i budowania innowacyjnej społeczności, to też przestrzeń dla powstających i już funkcjonujących start-upów i mikroprzedsiębiorstw, grup kreatywnych, organizacji społecznych, mieszkańców i grup nieformalnych.
W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele kilku kluczowych instytucji współtworzących krakowski system innowacji i rozwoju kompetencji, w tym administracji miejskiej, uczelni wyższych, instytucji rynku pracy oraz organizacji pozarządowych. Podczas spotkania zaprezentowano liczne inicjatywy realizowane w Krakowie w obszarze LLL. Podczas pierwszej sesji dr Bogna Halska-Pionka, Pełnomocniczka Prezydenta Miasta Krakowa ds. Współpracy z Ośrodkiem Naukowo-Akademickim, przedstawiła działania miasta na rzecz integracji środowiska akademickiego z samorządem i rynkiem pracy, m.in. program szybkiego kształcenia, system płatnych praktyk czy Krakowski Urban Living Lab. Jak podkreśliła, uczenie się przez całe życie nie jest dziś wyborem, lecz koniecznością.
Perspektywę systemu oświaty zaprezentowała pani Katarzyna Mitka, II Małopolska Wicekurator Oświaty, omawiając działania kuratorium na rzecz rozwoju kompetencji kluczowych, innowacji edukacyjnych oraz wzmacniania relacji szkoła – uczeń – rodzic. Przedstawiono także inicjatywy wspierające empatię, dialog i kompetencje społeczne.
Środowisko akademickie reprezentowała dr Anna Trawińska z Wydziału Informatyki AGH, podkreślając znaczenie współpracy uczelni z branżą technologiczną oraz rozwijania – obok kompetencji technicznych – umiejętności miękkich, takich jak współpraca czy adaptacja do zmian. Dowiedzieliśmy się nie tylko, jakie kierunki są najbardziej popularne wśród studentów, lecz także jakie programy i projekty rozwojowe oferuje uczelnia i jakie wydarzenia organizuje. Na Wydziale Informatyki powołano Radę Programową jako ciało doradcze, której zadaniem jest łączyć naukę z praktyką, tworząc przestrzeń dialogu między uczelnią a branżą technologiczną. Ma to zapewnić dostosowanie oferty edukacyjnej z jednej strony do wyzwań technologicznych, a z drugiej – dać studentom solidne przygotowanie do pracy w dynamicznie rozwijającym się środowisku.
O projektach skierowanych do grup defaworyzowanych opowiedział przedstawiciel Punktu Obsługi Przedsiębiorcy UMK, pan Jacek Gilewicz-Ziarko, prezentując projekt TASK4ISI oraz działający w jego ramach ISIHUB – punkt wsparcia dla migrantów oraz osób 55+, zainteresowanych przedsiębiorczością. TASK4ISI to drugi z kolei projekt finansowany z programu Interreg Europa Centralna na lata 2021-2027, realizowany w konsorcjum międzynarodowym, a jego liderem jest Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. Uczestnicy mają też możliwość wzięcia udziału w indywidualnych konsultacjach z mentorami, szkoleniach oraz otrzymują kompleksowe wsparcie w budowaniu swego pomysłu biznesowego.
Rynek pracy i edukacja dorosłych
Druga sesja spotkania poświęcona była rynkowi pracy i edukacji dorosłych. Pan Adam Biernat, Dyrektor Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie, omówił aktualną sytuację na rynku pracy oraz wyzwania stojące przed publicznymi służbami zatrudnienia w sytuacji niskiego bezrobocia.
Z kolei pani Iwona Surmaj z Fundacji Przestrzeń Rozwoju zaprezentowała ideę Rozwojowego Uniwersytetu Ludowego – Szkoły Życia Społecznego, skierowanej do dorosłych działających na rzecz swoich społeczności. To przestrzeń rozwoju kompetencji społecznych, oparta na partnerstwie, współpracy i uczeniu się przez doświadczenie. Bywa, że osoby, które zawodowo lub w ramach wolontariatu poświęcają czas innym, nie mają tego czasu dla siebie – na własny rozwój osobisty i zawodowy. Stąd zrodził się pomysł na stworzenie przestrzeni, która da możliwość skupienia się na sobie, rozwoju swoich kompetencji i potencjału – Rozwojowy Uniwersytet Ludowy jest dostępny dla osób w całej Polsce.
Spotkanie zamknęła prezentacja działań Fundacji Małopolska Izba Samorządowa, w tym Centrów Aktywności Seniorów oraz doświadczeń związanych z tworzeniem Lokalnych Ośrodków Wiedzy i Edukacji Dorosłych (LOWE).
Regionalna polityka edukacyjna i poradnictwo zawodowe
Kolejny dzień wizyty odbył się w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Krakowie. Przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego zaprezentowali regionalną politykę edukacyjną, w tym działania na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i edukacji dorosłych, realizowane przy wsparciu funduszy unijnych. Pan Dyrektor Dariusz Styrna zaprezentował działania Departamentu Edukacji UMWM, odpowiedzialnego za koordynację regionalnej polityki edukacyjnej.
Szczególną uwagę poświęcono roli Małopolskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w rozwoju zawodowym nauczycieli oraz jakości edukacji. Dyrektor Małopolskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli dr Łukasz Cieślik przybliżył cele działalności placówki i zaprezentował m.in. Małopolski Program Wspierania Uczniów oraz system wspierania transformacji cyfrowej szkół. Szczególnie ciekawym zagadnieniem okazał się autorski model diagnozy Syndromem Nieadekwatnych Osiągnięć (SNO) uwzględniający zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne.
Na zakończenie przedstawicielka Wojewódzkiego Urzędu Pracy omówiła Małopolskie Standardy Usług Edukacyjno-Szkoleniowych (MSUES) – unikalny w skali kraju system zapewniania jakości szkoleń i doradztwa. Dzięki temu przedsiębiorcy mają do dyspozycji sprawdzone firmy szkoleniowe o przyjętym standardzie usługi, uczestnik – otrzymuje dobre jakościowo szkolenie, zaś firmy szkoleniowe – zyskują nie tylko wyróżnienie swoich usług jako usług o dobrej jakości, ale też wzrost konkurencyjności na rynku. Integralną częścią spotkania była także prezentacja Centrum Poradnictwa Zawodowego, oferującego kompleksowe wsparcie w planowaniu kariery.
Uniwersytet Jagielloński – wsparcie studentów i absolwentów
Ostatniego dnia wizyty odwiedziliśmy Centrum Wsparcia Dydaktyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedstawiono działalność Biura Karier, które wspiera studentów i absolwentów w planowaniu ścieżek zawodowych, oferując doradztwo, projekty rozwojowe oraz Monitoring Losów Absolwentów. Szczególną uwagę poświęcono wsparciu osób ze szczególnymi potrzebami.
Wnioski
Małopolska dała się poznać jako region aktywny, innowacyjny i skutecznie łączący edukację, rynek pracy, przedsiębiorczość oraz działania społeczne. Wizyta studyjna pokazała, że uczenie się przez całe życie jest efektem współpracy wielu instytucji i dobrze zaprojektowanego systemu. Doświadczenia Małopolski stanowią cenne źródło inspiracji do dalszych działań i transferu dobrych praktyk do naszego regionu.
Wizyta studyjna odbyła się w ramach projektu Województwa Podlaskiego
„Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie”, finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
